VIJF IERSE MYTHEN VOOR BEGINNERS

goden en godinnen
 

In de wereld van de Keltische goden begint alles bij Danu, de moedergodin die symbool staat voor de rivieren, vruchtbaarheid, wijsheid en mysterie. Haar naam leeft voort in het mythische volk van de Tuatha Dé Danann, ‘het volk van de godin Danu’. Aan haar zijde staat Dagda, de machtige Vader der Goden. Zijn bodemloze ketel raakt nooit leeg en kan zelfs het grootste leger van voedsel voorzien. Wanneer de strijd dreigt in de mythische wereld verschijnt de Mórrígan op het slagveld, vaak in de gedaante van een kraai of raaf, als voorbode van oorlog en onontkoombaar lot. Ook Lugh, god van de zon en het licht, staat op het slagveld met een speer die zijn doel nooit mist en elke overwinning mogelijk maakt. Manannán mac Lir, heerser over de zee en het weer, verhult de wereld met mist en golven.
 

de Tuatha Dé Danann
 

De Tuatha Dé Danann vormen een mythisch volk dat Ierland binnenvalt tijdens het volksfeest Beltane. Op dat moment heerst het mythische volk van de Fir Bolg in Ierland, maar zij worden verslagen door de Tuatha Dé Danann, die vier magische schatten met zich meebrengen: de Ketel van Dagda, de Speer van Lugh, het Zwaard van Nuada en de Steen van Fál. De Tuatha Dé Danann zijn het voorlaatste volk dat over Ierland heerst. Wanneer de Milesiërs Ierland binnenvallen, breekt er oorlog uit. Uiteindelijk zullen de Milesiërs over de bovenwereld heersen en de Tuatha Dé Danann zullen de onderwereld bewonen. Daar veranderen zij in de sídhe, de voorouders van de Ierse feeën en elfen. Bijgeloof rond feeën is vandaag nog sterk aanwezig in Ierland.
 

de kinderen van Lir
 

Lir is getrouwd met Eve, de dochter van de Tuatha Dé Danann-koning Bodb Dearg. Wanneer Eve sterft, hertrouwt Lir met haar zus Aoife. Maar wanneer Aoife ziet hoeveel Lir van zijn vier kinderen houdt, wordt zij jaloers en zij vervloekt de vier kinderen. Ze worden gedoemd om negenhonderd jaar als zwanen te leven. Wel krijgen ze de gave om mensen te betoveren met hun zang. Ze zullen enkel weer in mensen veranderen als een koning uit het noorden trouwt met een koningin uit het zuiden en als de bel van een nieuwe religie te horen is.

Negenhonderd jaar later, na het onverwachte huwelijk van de noordelijke en zuidelijke kroon en nadat Patricius het christendom naar Ierland brengt, komt de profetie uit. De kinderen worden weer mensen, maar ze zijn nu enorm oud. Ondertussen zijn de Tuatha Dé Danann in de ondergrond weggetrokken. De kinderen sterven van ouderdom op het eiland aan de zee van Erris en worden daar begraven door de monnik die de klok van het christendom luidde.
 

Nuada van de Zilveren Hand
 

Nuada, de eerste koning van de Tuatha Dé Danann, besluit met zijn volk naar Ierland te migreren, omdat een vulkaan het gevaarlijk maakt om in Murias te blijven. De Mórrígan, godin van de oorlog en het lot, ziet die dag drie bloeddruppels op het harnas rond de arm van koning Nuada en veegt ze weg. Nuada vreest dat dat een onheilsvoorspelling van de Mórrígan is.

Op het schip van Manannán mac Lir vaart het volk naar Ierland, maar de reuzen, genaamd de Fomóiri, bewaken de stranden. De goden van de Tuatha Dé Danann verhullen het schip in magische mist, waardoor het Ierland kan binnenvaren. De Fir Bolg, het volk dat op dat moment over Ierland heerst, zijn niet blij met de indringers. Oorlog breekt uit en die wordt later bekend als de Eerste Slag bij Mag Tuired. Tijdens de strijd verliest Nuada zijn arm door Sreng, de beste krijger van de Fir Bolg. De profetie van de Mórrígan is uitgekomen. Dian Cecht, de god van de geneeskunde, en Goibnu de smid werken samen om een nieuwe arm te maken voor koning Nuada. Vanaf dan zou hij bekendstaan als ‘Nuada van de Zilveren Hand’.

Vier dagen later worden de Fir Bolg verslagen. Nuada plaatst de Steen van Fál op de heuvel van Tara, die hem als rechtmatige koning van Ierland aanwijst. De Steen van Fál bestaat nog steeds, wachtend op de volgende rechtmatige koning van Ierland. Een leuk feitje voor Harry Potterfans: de zilveren hand die Peter Pippeling van Voldemort krijgt, is geïnspireerd op de zilveren hand van Nuada.
 

Oisín in Tír na nÓg

Oisín, zoon van de mythische Ierse krijger Fionn mac Cumhaill, wordt verliefd op Niamh. Zij is de prinses van Tír na nÓg, het Land van de Jeugd. Niamh neemt Oisín mee naar Tír na nÓg, waar niemand oud of ziek kan worden. Samen brengen ze drie jaar door in het Land van de Jeugd, tot Oisín heimwee begint te krijgen naar Ierland. Niamh geeft uiteindelijk toe en laat Oisín Ierland bezoeken, maar ze waarschuwt hem: hij mag het zadel van zijn paard niet verlaten.

Eenmaal in Ierland aangekomen, merkt Oisín dat het land aanzienlijk veranderd is. Terwijl hij drie jaar in Tír na nÓg vertoefde, zijn er in Ierland driehonderd jaar verstreken. Tijdens zijn bezoek komt hij een aantal boeren tegen die een rotsblok proberen te verplaatsen. Oisín helpt hen vanop zijn paard en gooit het rotsblok moeiteloos meters ver. Maar net op dat moment breekt de zadelriem en Oisín valt van zijn paard. Hij verandert onmiddellijk in een zwakke, oude man. De boeren brengen de nu oude Oisín naar Patricius, aan wie hij al zijn verhalen uit Tír na nÓg vertelt, tot hij uiteindelijk sterft.