LÁZÁR – EEN SNOTNEUS MET SCHRIJFTALENT

Lázár vertelt de geschiedenis van de Hongaarse familie von Lázár, van omstreeks 1900 tot de volksopstand van 1956. In die halve eeuw krijgt de familie zowat elke historische mokerslag over zich heen: de Eerste Wereldoorlog, fascisme, de Tweede Wereldoorlog, de Sovjetbezetting en de vlucht naar Zwitserland.  

Centraal staan Lajos von Lázár en zijn kinderen, Eva, en Pista. Titels, land, geld en status verdwijnen; familiegeheimen, trauma’s en herinneringen blijven. Psychische problemen, alcoholisme, overspel en zelfmoord maken van de von Lázárs bovendien eerder een familie voor een tragedie dan voor een familiefoto.

Toch voelt Lázár nooit als een geschiedenisles. Biedermann schrijft in korte, filmische hoofdstukken en heeft oog voor detail. Zijn stijl is kalm, terwijl onder de oppervlakte voortdurend iets dreigt te ontsporen. Het knappe is dat hij een wereld oproept die hij zelf nooit heeft gekend, want Biedermann werd geboren in 2003. Een gen Z’er dus, maar dan eentje die ons liever meeneemt naar het Hongarije van een eeuw geleden dan naar de zoveelste TikTok-trend. 

Die leeftijd wordt nog opmerkelijker wanneer je zijn persoonlijke band met het verhaal kent. Zijn grootouders aan vaderskant vluchtten na de Hongaarse Opstand van 1956 naar Zwitserland. Zijn grootmoeder stond model voor Eva. Haar herinneringen, die door dementie steeds fragmentarischer werden, vormden het vertrekpunt voor de roman. Waar haar geheugen gaten liet vallen, vulde Biedermann die met verbeelding. Lázár wordt zo een boek over geschiedenis, maar ook over de vraag wie het recht heeft om een verdwenen verleden te vertellen. 

Daar zit meteen een addertje onder het gras. Hoewel de sfeer vaak prachtig is, blijven sommige personages op afstand en zijn er passages die het tempo nodeloos vertragen. Ook voelt het einde wat abrupt. Net wanneer je eindelijk weet wie je moet wantrouwen, beklagen en vooral nooit als familielid op een barbecue zou willen uitnodigen, is het boek afgelopen. 

Toch blijft vooral de ambitie hangen. Lázár is geen vlekkeloos debuut, maar wel een bijzonder straf debuut. Biedermann schrijft over oorlog, familie, schuld en herinnering met een maturiteit die bijna irritant is. Misschien is dat uiteindelijk het grootste mysterie van Lázár: niet hoe deze familie zo veel ellende heeft overleefd, maar hoe zo’n jonge schrijver een verdwenen wereld zo overtuigend tot leven kan wekken.