WAT NA HET BSO?
Wat zou je doen als je in het middelbaar bij je rapport te horen kreeg dat je plots naar het BSO moet overstappen? We horen het al jaren, maar het is een trend die niet lijkt te sterven. Veel ouders en leerlingen luisteren dan. Vaak is er ook geen andere optie, want blijven zitten is natuurlijk voor niemand fijn. Maar welk effect heeft dit op hun toekomst? dwars vraagt het aan leerlingen uit het zesde middelbaar en aan universiteitsstudenten die zijn doorgestroomd uit een BSO-richting.
De redenen om naar het BSO te gaan, zijn voor iedereen anders. Wellicht ging het thuis even moeilijk of was de leerstof even veel, maar misschien kan de leerling zich herpakken met eventuele extra ondersteuning. Zulke dingen worden nochtans snel genegeerd. Vele van onze bevraagden vertellen dat ze geen motivatie meer hadden om te studeren en dat ze daarom kozen voor het BSO. Een groot aantal kreeg zelfs een ultimatum: “Je kan blijven zitten of naar het BSO gaan.” Dat tweede lijkt dan de meest logische keuze omdat het merendeel van de leerlingen zo snel mogelijk van het middelbaar af wil. Zo zijn er leerlingen die afstuderen in een BSO-richting, maar die eigenlijk nog niet willen gaan werken.
hoe werkt het systeem na de hervormingen?
Als je verder wil studeren na het BSO, dan moet je eerst een connectiejaar doen. Dat is een zevende jaar met alle algemene vakken van het middelbaar. Denk maar aan een apart vak wiskunde, Engels of geschiedenis. Voormalige BSO-leerlingen moeten dit extra jaar volgen als ze verder willen studeren omdat ze na het BSO enkel een werkdiploma krijgen. Wie vanuit een BSO-richting doorstroomt naar het hoger onderwijs, start vaak met een achterstand.
wat vinden de studenten?
“Ik had beter mijn TSO-jaar opnieuw gedaan. Nu moet ik nog een extra zevende jaar doen omdat ik anders niet aan een bacheloropleiding kan starten”, zegt Ayko. Hij startte in het BSO pas in het zesde middelbaar en is afgestudeerd in Onthaal, organisatie en sales. Op de vraag ‘Wat vind je van het niveau waarop je les kreeg?’ heeft hij wel wat te zeggen: “Het niveau is te laag. Het verschil met het TSO is veel te groot. Ik zat iedere les opnieuw met mijn vingers te draaien en heb nooit moeten studeren omdat het te makkelijk was. Daardoor ben ik het niet meer gewend om grote pakken te studeren, wat mij duur kan komen te staan in het hoger onderwijs."
Toch zijn de meningen hierover verdeeld. Het valt op dat leerlingen die later, vanaf het derde middelbaar instromen in het BSO, het niveau vaak veel te laag vinden. Leerlingen die vanaf het eerste middelbaar beginnen in het BSO ervaren het niveau vaker als goed of moeilijk.
Viktor zit in zijn zesde jaar in de richting Elektriciteit. In het eerste en tweede middelbaar had hij nog problemen met wiskunde en Nederlands, maar in de volgende jaren veranderde dat. “We zien al vanaf het derde middelbaar dezelfde leerstof. Vorige week hadden we een wiskundetoets waar we de oppervlaktes van cirkels, vierkanten en driehoeken moesten berekenen.”
Hij wil volgend jaar een connectiejaar doen en vervolgens starten in het hoger onderwijs. Viktor heeft er vertrouwen in dat hij zijn droom om leerkracht te zijn kan waarmaken. Hij wil zijn leerlingen de ondersteuning geven die hij zelf niet altijd had. Viktor zou een van de eersten in zijn familie zijn die naar het hoger onderwijs gaat.
Net zoals Viktor wilde Emilie leerkracht worden. Zij volgt nu de bacheloropleiding Kleuteronderwijs. Emilie is naar het BSO gegaan omdat ze tijdens de coronapandemie niet genoeg ondersteuning kreeg. In onze bevraging zien we dat Emilie niet de enige is met dat probleem. Voor haar leek verder studeren een grote uitdaging, zeker omdat ook zij het niveau van het BSO simpelweg te laag vindt. “In het begin van mijn nieuwe opleiding voelde ik wel dat ik achterstond op mijn medestudenten.” Toch verdween dit gevoel al snel na haar eerste jaar. “Ik ben heel gelukkig in mijn opleiding en ik ben er zeker van dat ik het juiste pad heb gekozen.”
Siebe zit nu ook in het zesde middelbaar in de richting Sales en economie. Hij is even enthousiast om verder te studeren. Siebe zou het wel fijn vinden om een soort ijkingstoets af te leggen voor hij is afgestudeerd. Hij denkt dat dit leerlingen misschien meer zou voorbereiden op wat ze kunnen verwachten in hun verdere studies.
BSO als erfenis
Bij een aantal van onze bevraagden lezen we ook dat er vanuit hun gezin verwacht wordt dat ze een BSO-richting gaan volgen. Het is wat de ouders, grootouders, broers en zussen gedaan hebben. Het is dan voor sommigen best moeilijk om uit dit verwachtingspatroon te stappen. Maar zitten die leerlingen dan wel in de juiste richting?
“In vergelijking met andere scholen in de buurt vond ik mijn school onder het niveau zitten.” Dit was het antwoord van Marie toen we haar vroegen wat ze van haar lessen vond. Zij volgt nu de bachelor Kleuteronderwijs. Kan dit een reden zijn waarom het stereotype van de ‘domme’ BSO’er blijft bestaan? Zijn die jongeren echt ‘dom’ of krijgen ze gewoonweg niet de middelen en de kennis over hoe onze maatschappij in elkaar zit? “Je moet ons niet allemaal over één kam scheren, we willen bijleren”, zegt Marie.
nog een laatste peptalk
Tot slot nog een laatste berichtje van Siebe, wiens woorden jou misschien een duwtje in de rug kunnen geven: "Luister vooral naar jezelf en vraag je af wat je echt graag wil doen. Kom voor jezelf op. Als je echt ASO wil blijven doen, laat anderen je keuze dan niet beïnvloeden. En als je in het BSO zit moet je niet twijfelen of je later wel iets kan gaan doen wat je leuk vindt. Want je kan juist heel veel gaan doen als je verder gaat studeren. Het maakt niet uit als je eens een slecht punt hebt. Zolang je gemotiveerd bent en gaat voor wat je echt wil doen, komt dat allemaal goed!"
Om de identiteit van de bevraagden te beschermen, hebben we bewust gekozen om enkel de voornamen te gebruiken.
Auteur: Karolina Skarzyńska
- Login om te reageren









