BO(O)N APPÉTIT! DIT ZIJN DE WINNAARS VAN DE BOON LITERATUURPRIJS 2026

wat is die Boon eigenlijk?

De Boon Literatuurprijs is een van de belangrijkste prijzen voor Nederlandstalige boeken. Elk jaar worden er twee categorieën bekroond: fictie en non-fictie en kinder- en jeugdliteratuur. Van literaire parels tot prentenboeken, alles kan dus scoren.

Uiteraard gaat de prijs niet alleen om prestige. De winnaars krijgen namelijk 50.000 euro en een zilveren zegelring. Ook wie de shortlist haalt, gaat niet met lege handen naar huis en ontvangt een mooie geldsom van 2.500 euro. Niet slecht voor een boekje schrijven, toch? 

De naam van de prijs is trouwens geen toeval. Hij verwijst niet alleen naar de Vlaamse schrijver Louis Paul Boon, maar speelt ook met de uitdrukking ‘een boon hebben voor iets’, oftewel ergens een grote liefde of passie voor voelen. 
 

wie zit daarachter? 

De Boon wordt georganiseerd door een hele literaire Avengers-ploeg: auteursverenigingen, uitgevers, boekhandels, bibliotheken en leesorganisaties. Samen slaan ze de handen in elkaar om literatuur zichtbaarder en aantrekkelijker te maken. De prijs is een initiatief van de vzw Vlaamse Literatuurprijs, met steun van de Vlaamse overheid. Ook VRT en De Standaard zitten mee in het verhaal als mediapartners. 

De jury’s bestaan telkens uit zes leden per categorie. Dit jaar werd de fictie- en non-fictiejury geleid door Kurt Van Eeghem, terwijl Dalilla Hermans de kinder- en jeugdliteratuur onder haar hoede nam. Beslissen wie er met de gerenommeerde prijs naar huis mag, is geen gemakkelijke taak voor de jury, want de concurrentie is elk jaar stevig. 
 

van longlist tot literaire glorie 

De weg naar de Boon is geen sprint, maar een marathon. Het begint met een longlist: een brede selectie van alle boeken die aan de basiscriteria voldoen. Daaruit maakt de jury een shortlist, een compacte lijst met alleen de sterkste kanshebbers. Wat start met vijftien titels per categorie, wordt uiteindelijk herleid tot vijf finalisten. Na weken van juryoverleg, leesmarathons en ongetwijfeld heel wat liters koffie, volgt dan eindelijk de ontknoping. 
 

and the Boon goes to … 

Tromgeroffel, graag! In de categorie fictie en non-fictie ging de prijs naar Grondwerk van Tijl Nuyts. Bij de kinder- en jeugdliteratuur wonnen Benny Lindelauf en Ingrid Godon met De vrouw en zijn hoofd. Beide winnaars nemen niet alleen de eer, maar ook hun 50.000 euro en zilveren zegelring mee naar huis. 

Grondwerk is allesbehalve een klassieke roman. Onder het Brusselse Vaderlandsplein vertelt een naakte molrat een verhaal over verzet, collectieve actie en de fragiele relatie tussen mens en aarde. Terwijl boven ons spanningen oplaaien, groeit ondergronds een nieuw bewustzijn. Ook De vrouw en zijn hoofd kiest voor een originele insteek. We volgen een vrouw die thuiskomt met alleen het hoofd van haar echtgenoot. Wat begint als absurd, groeit uit tot een ontroerend verhaal over liefde en het verder leven na een ingrijpende verandering. 
 

het volk heeft gesproken 

Naast de juryprijzen is er ook de Boon Publieksprijs, en daar liet Vlaanderen massaal van zich horen. Meer dan 13.000 lezers brachten hun stem uit. In de categorie fictie en non-fictie was de publieksfavoriet Het geschenk van Gaea Schoeters. Bij de kinder- en jeugdboeken koos het publiek voor Krekel van Annet Schaap. Beide winnaars ontvingen 5.000 euro extra. Een mooie bonus dus, met dank aan de lezers zelf. 

Het geschenk speelt zich af in een gespannen Duitsland, waar plots 20.000 olifanten in Berlijn opduiken als ‘cadeau’ van Botswana. Het resultaat is een scherpe satire waarin politieke strategie het vaak wint van gezond verstand. Krekel vertelt dan weer het verhaal van Eliza, die samen met haar broer op zoek gaat naar hun verloren familie. Een sprookjesachtig en ontroerend verhaal over verlies, familie en identiteit. 
 

en wat nu? 

De Boon Literatuurprijs trekt volgend jaar verder naar Brugge. Op 23 maart 2027 vindt daar de zesde editie plaats. Nieuwe boeken, nieuwe jury’s en ongetwijfeld nieuwe discussies over wie het ‘echt’ verdiende. Aan het roer staan alvast Guy Cassiers voor fictie en non-fictie en Linde Merckpoel voor kinder- en jeugdliteratuur. 

Boekenwurm of niet, de Boon bewijst opnieuw dat literatuur allesbehalve saai of stoffig is. Van ondergrondse molratten tot mysterieuze olifanten en sprookjesachtige zoektochten, de verbeelding leeft. En hoe! Tegelijk toont de prijs hoe breed en divers het Nederlandstalige boekenlandschap vandaag is. Dus ja, misschien is dit wel hét moment om die leeslijst eindelijk eens serieus te nemen. Of op z’n minst toch één boek open te slaan.