HET SOLAR BOAT TEAM ZET KOERS NAAR DE TOEKOMST

Het Solar Boat Team van Universiteit Antwerpen is een multidisciplinair studententeam dat bestaat uit bachelor- en masterstudenten, met als doel om een zelfvarende boot op zonne-energie te maken. Het project is nauw verbonden met de universiteit en opereert vanuit de labo’s van InViLab in Gebouw G.Z, waar het onder begeleiding staat van onderzoekers en promotoren. De meeste leden doen dat gekoppeld aan een officiële bachelor- of masterproef. Ze verrichten in het kader van hun studies fundamenteel of toegepast onderzoek naar specifieke technische componenten van de boot. Zo ontwierpen studenten in het verleden volledig nieuwe scheepsrompen als thesisproject. Anderen bogen zich, net zoals Sybe, over de uitdagende telemetrie en draadloze communicatiesystemen die de boot op de open zee aansturen. Daarnaast wordt het team aangevuld met gemotiveerde studenten die vrijblijvend mee aan de boot sleutelen.

De operationele kosten en de ontwikkeling van die ‘drijvende thesis’ worden niet rechtstreeks door de universiteit gefinancierd, maar zijn volledig afhankelijk van externe sponsoring. Dat vereist dat de studenten zelf de handen uit de mouwen steken voor fondsenwerving, relatiebeheer met bedrijven uit de industrie en het opzetten van bedrijfsbezoeken of sponsorpresentaties. 
 

geen Team zonder Solar Boat
 

De ster van de show is uiteraard de boot zelf, die de naam ‘De Shark’ draagt. Met een lengte van 6,20 meter, een breedte van 1,65 meter en een gewicht van amper honderd kilogram is de boot ontworpen voor maximale efficiëntie. Tot twee jaar geleden lag de focus voornamelijk op het aandrijven van de boot met zonne-energie, maar tegenwoordig vaart het team in de hyperambitieuze AI-klasse. 

Dat betekent dat de boot volledig autonoom moet kunnen varen, zonder piloot aan boord. Om dat mogelijk te maken, zit de boot volgestouwd met geavanceerde technologie: maar liefst acht camera’s die via slimme algoritmes zelfstandig boeien en obstakels op het water herkennen. Op basis van die informatie weet de boot via een ingenieus systeem van wiskundige regels en gedragsblokken op elk moment of zij rechtdoor moet varen, moet uitwijken of rond een punt moet draaien.
 

de Monaco Energy Boat Challenge
 

De Shark is de opvolger van ‘De Torpedo Mk. II EVO’, die in de zomer van 2025 nog de eerste plaats van de Monaco Energy Boat Challenge in de AI-klasse veroverde. Dat prestigieuze evenement wordt georganiseerd door de Yacht Club de Monaco. Jaarlijks brengt het internationale studententeams, onderzoekers en professionals uit de maritieme sector samen in het kleine kustlandje. Het vormt het einddoel waar het Solar Boat Team elk jaar naartoe werkt. 

“Je zit daar met zo’n paar honderd ingenieursstudenten. Dat zijn allemaal nerds. Dat is zo goed. Je komt daar mensen tegen uit Italië, Puerto Rico, Canada en China, en dat is echt superleuk om te zien”, vertelt Sybe. 

De competitie in de AI-klasse van het event is nadrukkelijk geen klassieke snelheidsrace. Tijdens de wedstrijd worden de autonome vaarvaardigheden van de boten getest aan de hand van vier verschillende uitdagende disciplines op het water. Elk onderdeel levert punten op voor het klassement. “De eerste proef is in feite de keuring zelf”, legt Sybe uit. “Die bestaat uit drie verschillende rondes waarbij de vaarwaardigheid en autonomie van de boot worden gecontroleerd. Het maakt daarbij voor de organisatoren niet uit of de boot echt werkt, maar het gaat voornamelijk over de veiligheid en of de boot niet zinkt. Dat was voor onze boot gelukkig in orde.”

De eerste ‘echte’ proef is een precisietest waarbij de boot autonoom richting de kade vaart en op het juiste moment feilloos tot stilstand komt. De andere proeven gebeuren in open water. Eerst legt de boot een sprint van vijfhonderd meter naar een boei af, waarna ze omkeert en zo snel mogelijk terugkeert. Dat wordt gevolgd door een manoeuvreeropdracht waarbij de boot in een nauwkeurige achtvorm rond twee boeien navigeert. Tot slot is er een behendigheidsproef waarin de boot een vast parcours met meerdere boeien (inclusief bewegende exemplaren) al zigzaggend passeert.
 

vallen en opstaan in Monaco
 

Hoewel het team erin slaagde om de gevreesde technische keuringen en veiligheidskeuringen te doorstaan – in tegenstelling tot heel wat andere concurrenten – verliep de verdere wedstrijd op het water met ups en downs. Doordat het team dit jaar overstapte op een volledig nieuwe aanpak met geavanceerde camera’s in een volledig nieuwe romp, kampten ze tijdens de testvaarten en evenementen met hardnekkige kinderziektes. Denk daarbij aan wifiverbindingsproblemen en softwarematige lussen, waarbij de boot na een boei te hebben omcirkeld, weigerde te stoppen met draaien.

Daardoor kon het team uiteindelijk tijdens de officiële proeven geen foutloze tijd neerzetten. Toch kijkt Sybe met trots terug op het event: “Ondanks alle technische obstakels en een opeenvolging van mankementen wist de boot wel telkens aan de start te verschijnen van elk evenement. Dat is een unieke prestatie op zich. Het bracht de nodige stress en vermoeidheid met zich mee, maar de hechte sfeer en de vastberadenheid binnen de groep zorgden ervoor dat we ons er als een blok achter schaarden. Bovendien legt deze editie een ijzersterke technische basis voor de volgende generatie studenten om op voort te bouwen.”